به پورتال موسسه متن فرهنگستان هنر خوش آمديد *** با توجه به اينكه وبگاه در دست طراحي و تكميل بخش هاي مختلف است پيشاپيش از بروز مشكلات احتمالي از كاربران محترم عذر خواهي مي كنيم
ورود
نام کاربری :   
کلمه عبور :   
عضویت
آمار بازدید
 بازدید این صفحه : 4165
 بازدید امروز : 119
 کل بازدید : 602240
 بازدیدکنندگان آنلاين : 11
 زمان بازدید : 0.4844
آثار در دست اقدام

یكی از اقدامات اصلی مؤسسۀ تألیف، ترجمه و نشر آثار هنری «متن» كه بیشترین زمان و نیرو را به خود اختصاص    می دهد،‌ آماده سازی قبل از چاپ كتابهایی است كه ترجمه یا تألیف شده‌اند. این بخش شامل مراحلی مانند حروفچینی، نمونه‌خوانی (در چند نوبت) ویرایش ادبی و فنی (تمامی كتابها)، ویرایش مقابله‌ای (كتابهای ترجمه شده)، گرافیك و صفحه‌آرایی، بازبینی نهایی (سرویراستاری)، اسكن و روتوش تصاویر، استخراج نمایه و تهیۀ طرح جلد كتابهای در دست اقدام می‌شود. در اینجا به معرفی چند عنوان از کتابهای مهم در دست اقدام و ارائۀ فهرست سایر کتابهای در دست اقدام می‌پردازیم.

 

خمسۀ نظامی گنجوی؛ معروف به خمسۀ شاه طهماسب

نیمۀ اول سدۀ دهم هجری را که اکثر ایام آن با سلطنت شاه اسماعیل اول و شاه طهماسب صفوی مقارن بوده است، می‌توان عصر زرین نقاشی و کتاب‌آرایی ایرانی، و دنبالۀ سنت شکوفای هرات در شرق ایران دانست.

از آن زمان نسخه‌های بسیار نفیس باقی مانده که هر یک و بلکه هر ورق از هر یک زینت‌بخش موزه‌ای و مجموعه‌ای در گوشه‌ای از گیتی است. اما باز در میان این گنج پرگهر دو نسخه چون کوه نور و دریای نور درخششی دیگر دارند و در نفاست و یکتایی بی‌انبازند: شاهنامه و خمسۀ طهماسبی؛ از میان این دو، بدبختانه شاهنامۀ طهماسبی سرنوشتی غمبار داشته و نه‌تنها از وطن مألوف دورافتاده بلکه دست آزمندی بشر شیرازۀ آن را گشوده و اوراق آن را پراکنده است. (بخش اعظم اوراق این نسخه در سال گذشته به وسیلۀ مؤسسۀ متن فرهنگستان هنر چاپ و منتشر شد). اما نسخۀ دیگر، خمسۀ طهماسبی که امروز در کتابخانۀ بریتانیا مخزون است خوشبختانه از دستبرد حوادث ایام بر کنار مانده است. از این نسخه، برخلاف شاهنامه، فقط اوراقی چند در کتب پراکنده چاپ و منتشر شده است و اکثر صفحات آن هنوز به رؤیت مشتاقان دیدارش نرسیده است. این پری‌روی پرده‌نشین هنر ایران نسخه‌ای است مشتمل بر 404 ورق (808 صفحه) در قطع رحلی (5/24×37 سانتی‌متر) که هر پنج مثنوی نظامی را در بر دارد. تاریخ انجامۀ آن 946 هجری است و 14 قطعه نقاشی، یک جفت شمسه، سرلوح مزدوج و ده‌ها کتیبۀ مذهّب آن را آراسته است. این نسخه به‌لحاظ خوشنویسی ممتاز است، خطی دارد یکدست و استوار به قلم شاه محمود نیشابوری که از ابتدا تا انتها بر یک نمط می‌رود و سستی و نقص در آن راه ندارد.

تذهیب آن از بهترین نمونه‌های تذهیب عهد صفوی است، شکوهمند، باوقار و در اوج ظرافت؛ 14 مجلس نقاشی آن اگرچه از حیث تعداد در قیاس با نسخۀ شاهنامۀ طهماسبی اندک‌شمار است، به‌لحاظ کیفیت با بهترین نقاشی‌های آن نسخه پهلو می‌زند و بلکه گردن به سروری می‌افرازد. این نقاشی‌ها بیست سال پس از شاهنامه پدید آمده‌اند و حاصل قلم دوران پختگی و استادی نقاشان همان نسخه‌اند: سلطان محمد عراقی، میرک اصفهانی، میرزا علی، میرسیدعلی، و... از این رو کمال نقاشی عصر صفوی را در این نسخه می‌توان جست. از میان نقاشی‌های این نسخه، معراج حضرت رسول(ص) شهره به آفاق است و مستغنی از وصف؛ اما این نسخه ویژگی دیگری دارد که به آن جلوه‌ای منحصربه‌فرد بخشیده است. تشعیر و حل‌کاری یعنی تزئین حواشی صفحات متن با نقوش گیاهی و حیوانی مطلا که سابقه‌ای طولانی در هنر ایرانی دارد و در این نسخه اوج آن را می‌توان شاهد بود. هر یک از 808 صفحۀ این نسخه تشعیری یگانه دارد که اغلب مناظری طبیعی را به تصویر می‌کشد و چنان متنوع است که بیننده در هر صفحه با منظره‌ای تازه مواجه می‌شود که روح و جان را طراوت می‌بخشد. اکنون پس از پانصد سال مهجوری و مستوری مؤسسۀ متن فرهنگستان هنر بر آن است تا این نسخه را که می‌توان آن را از مهم‌ترین آثار هنر ایران در طول تاریخ دانست، چنان‌که در خور شأن و اهمیت ملی و جهانی آن است، منتشر کند.

آنچه بر اهمیت چاپ نسخه در این برهۀ زمانی خاص می‌افزاید کوشش‌های کوته‌نظرانه‌ای است که در سال‌های اخیر با غرض‌ زدودن نام نظامی از صحیفۀ ارجمند ادب فارسی و فرهنگ ایرانی صورت گرفته است.

امروز که نام بلند ایران و ایرانی آماج تبلیغات سوء دشمنان دانا و دوستان نادان‌ است انتشار این نسخه که راوی زیباترین جلوه‌های فرهنگ و ادب ماست بهترین پاسخ به این زهر افشانی‌ها و حرمت‌شکنی‌هاست. امید است تا این اثر و دیگر آثار ارزشمند هنر و ادب نیاکان ما معرف و سفیر فرهنگ و تمدن ایران در اقصی‌نقاط جهان باشد.

 همه عـالم تن است و ایران دل                            نیست گوینده زین قیاس خجل

  چــون‌که ایــــران دل زمین باشد                              دل ز تــن بـه بـود یقین باشد

 

 

جلوه‌هایی از هنر ایران در مجموعه‌های مجارستان (دورۀ‌ قاجار)

یكی از كشورهای اروپای شرقی كه آثار و اشیاء ارزشمندی از هنر ایران در موزه‌ها و مجموعه‌های خصوصی آن نگهداری می‌شود، كشور مجارستان است. مؤسسۀ متن در راستای شناسایی و معرفی آثار هنری ایران در خارج از كشور، پس از چاپ مجموعۀ دو جلدی شاهكارهای هنر ایران در لهستان، اقدام به ترجمه و آماده‌سازی كتاب جلوه‌هایی از هنر ایران در مجموعه‌های مجارستان کرد.

این كتاب كه حاصل سال‌ها تلاش و كوشش گروهی از مجارستانی‌های دوستدار فرهنگ و هنر ایران است به دو بخش تقسیم می‌شود. بخش اول شامل هجده مقالۀ تحقیقی در معرفی مطالعات ایرانی در اروپای شرقی و مجارستان و نیز معرفی شاخه‌های گوناگون هنر ایران در دورۀ قاجار است. این بخش كه با ویراستاری و زیر نظر بلا كلینی و ایوان سانتو، دو نفر از ایران‌شناسان مجاری صورت گرفته است، شامل مقالات زیر است:

ایران‌شناسی در قرن نوزدهم: تكامل ایران‌شناسی علمی در اروپا و مجارستان/ اِوا یرمیاش

«قرن بلند نوزدهم»: تاریخ ایران در عهد قاجار/ میكلوش شاركوزی

سفر شرق به غرب؛ سیاحت شاهان قاجار در اروپای سده‌های نوزدهم و بیستم/ میكلوش شاركوزی

احیای فرهنگ و ادب فارسی در سده سیزدهم هجری/ اِوا یرمیاش

فرهنگ كتاب‌آرایی ایرانی در آغاز دورۀ جدید/ میهالی دوبرویچ

واپسین روزهای مصورسازی نسخ در ایران/ ایوان سانتو

گرایش‌های نو در نقاشی/ ایوان سانتو

آثار لاكی دورۀ قاجار/ ایوان سانتو

عكاسی به فارسی/ كارولی كینچش

مجموعه عكس‌های دانی‌یل سیلاگی؛ تصویر مرقعات ایرانی كتابخانه‌های استانبول/ تات‌یانا كاردوش و ایوان سانتو

سلاح و زره متأخر ایرانی/ تیبور كواچ

فلزكاری در دورۀ قاجار/ ایوان سانتو ـ  محمد صحرانورد

زرین‌فام رنگ‌باخته: هنر سفالگری در دورۀ قاجار/ ایوان سانتو

فرش‌ها و دیگر بافته‌های ایرانی سده‌های هجدهم و نوزدهم/ امشه پاستور

دست‌ساخته‌های روزمره/ ایوان سانتو

هنر و جادو/ ایوان سانتو

گنجینه ساز و برگِ شیعی/ ایوان سانتو

تاریخ مجموعه‌های «هنر مدرنِ» ایرانی در مجارستان/ بلا كلنیی

در انتهای این بخش اقدام شایسته‌ای بوسیلۀ مترجم كتاب صورت گرفته و آن هم تهیۀ واژه‌نامه‌ای تخصصی و دو زبانه (فارسی ـ انگلیسی) است كه عمدتاً شامل اصطلاحات كتاب است.

كتابنامۀ مفصل فارسی و انگلیسی این بخش هم از قسمت‌های مهم كتاب است. بخش دوم شامل آلبوم تصاویر رنگی در ده قسمت كتاب‌آرایی، آثار لاكی، سلاح، و زره، فلزكاری، جواهرات گوهرها و طلسم‌ها، سفالینه‌ها، فرش‌ها و بافته‌ها، آثار چوبی، عكاسی و آثار برجای مانده از نخستین دوره‌های ایران‌شناسی در مجارستان است.

این مجموعه برگرفته از موزۀ هنرهای آسیای شرقی فرنتس هوپ (ارثیۀ بلا آگایی، خریداری شده از ایشتوان فهر و یانوش دوموك، انتقالی از موزۀ هنرهای كاربردی)، كتابخانۀ فرهنگستان علوم مجارستان (ارثیۀ شاندور كگل و آرمین و امبری و مجموعۀ شرق)، موزۀ قوم‌نگاری، موزۀ هنرهای كاربردی، موزۀ دری (مجموعۀ فریدیش دری)، موزۀ ملی مجارستان، موزۀ تاریخ نظامی، مجموعۀ نوئمی شالی و مجموعۀ آندراش بانكوتی است.

 

 

گزیدۀ آثار موجود در موزۀ مقدم

اشیاء و آثار نفیس و ارزشمند موجود در موزه‌های تهران به نوعی بیانگر تاریخ، فرهنگ و تمدن درخشان ایران در دوران باستان و پس از آن است، از این رو شناسایی و معرفی این آثار برای پژوهشگران و دوستداران فرهنگ و تمدن ایران اسلامی برگ‌های مبهم دیگری از تاریخ پرافتخار میهن اسلامی را آشکار خواهد ساخت.

از راهکارهای همگانی كردن استفاده از موزه‌ها و مظاهر تمدن، تهیۀ اسلاید همراه با تحقیق و پژوهش دربارۀ این‌گونه آثار و چاپ و انتشار آنها به زبان‌های زنده جهان در قالب کتابهای نفیس است که به دلیل هزینه‌های بالای آماده‌سازی و چاپ این‌گونه کتب، متأسفانه تاکنون چنین کار ارزشمندی در سطح کشور انجام نشده است. این در حالی است که پس از به نمایش گذاشتن گزیده آثار موزه‌های کشور در نمایشگاه‌های «امپراطوری فراموش شده»، «شکوه پارسی»، «ایران قطعه ای از بهشت»، «آثار دوره صفویه»، و «هفت هزار سال تاریخ و تمدن ایران» در کشورهای اروپایی، امریکای لاتین و جنوب آسیا، تاکنون چندین جلد کتاب نفیس درباره این اشیاء در خارج از کشور چاپ و منتشر شده است.

یکی از موزه‌های داخل کشور که در آن آثار ارزشمندی از دوره‌های مختلف تاریخی نگهداری می‌شود و هنوز برای بسیاری از پژوهشگران و دوستداران آثار هنری ناشناخته باقی مانده است، موزۀ مقدم است. فرهنگستان هنر با همکاری دانشگاه تهران چاپ گزیده‌ای از آثار این موزه را به زبانهای فارسی و انگلیسی در دست اقدام دارد که در آینده منتشر خواهد شد.

پارچه‌های دوره‌های مختلف تاریخی (ساسانی، آل‌بویه و صفویه)، ظروف سفالی، شیشه، مسکوکات و مهرها از جمله اشیاء معرفی شده در این کتاب است.

 

 

نسخۀ خطی هزار و یكشب صنیع الملك در كاخ گلستان

این اثر ارزشمند هنری حاصل هنرنمایی‌های بی‌نظیری در کتاب‌آرایی، تذهیب، جلدسازی و صحافی، به‌دست توانای استادانی چون غلامعلی مذهب باشی، میرزا احمد مذهب، میرزا جانی جلدساز، و میرزا یوسف صحاف و مذهب باشی است. تصاویر مجالس و تجسم مناظر و هماهنگی آن با داستانها در نهایت مهارت انجام شده، كه اغلب نیز نمایانگر آرایش لباس، و طرز زندگی خانوادگی و اجتماعی و حکومتی عصر قاجار است.این مجموعه در شش مجلد در قطع سلطانی و با ابعادی در حدود 5/42×30 سانتیمتر است. کاغذ آن در متن خانبالغ و حواشی دولت‌آبادی آهار مهره شده نخودی رنگ است. هر صفحه سی سطر کتابت دارد که در آن قلم‌های نستعلیق، رقاع، شکسته نستعلیق خفی و جلی به‌کار رفته است.

روی جلدها مقوای روغنی بوم مشكی منقش به گل و بته زرین و رنگین با ترنجهای بیضی شکل مذهب است. در حواشی در میان یک کتیبۀ تزیینی، اشعاری به‌خط نستعلیق جلی با سفیداب نگاشته شده که با پیچک‌ها و اسلیمی‌های زرین تزیین یافته است.

داخل جلدها بوم گلی رنگ، با طرح اسلیمیهای دهن‌اژدی مزین و مرصع شده است. در وسط ترنج دو کنگره و دو سر ترنج، و زمینۀ مشكی مزین به گل و بته‌های رنگین و زرین است. تمامی صفحات برخوردار از جدول‌كشی و کمندکشی، تسمه اندازی زرین و شنگرفی و لاجوردی است. بین‌ سطور تمامی صفحات کتابت طلااندازی دندان موشی با تحریر مشكی است. در هر شش مجلد بر یک صفحه متن داستان نوشته شده و بر صفحۀ مقابل آن مجلس نقاشی مربوط به داستان تصویر شده است. برخی از صفحات، سه یا چهار مجلس نقاشی دارد که با ترسیم جداول تزیینی تسمه‌ای مذهب از یکدیگر متمایز شده است.

مجموعاً در این شش مجلد 1144 صفحه کتابت و 1134 صفحه مجالس نقاشی وجود دارد.

فرهنگستان هنر درصدد است این شاهكار هنری دورۀ قاجار را كه خوشبختانه در داخل كشور و در موزۀ كاخ گلستان نگهداری می‌شود و چشمان زیادی در داخل و خارج كشور مشتاق زیارت آن هستند، به شكل شایسته چاپ و منتشر كند. قطعاً چاپ این اثر مهم و ارزشمند می‌تواند به عنوان یكی از اقدامات مهم فرهنگی و هنری محسوب شود و این میراث ملی را در معرض دید همگان قرار دهد.

 

قرآن به خط یاقوت مستعصمی

مؤسسۀ متن فرهنگستان هنر در حال مذاکره با مسئولان موزه ملی ایران است تا قرآن موجود در این موزه را با مشخصات ذیل به صورت فاکسیمیله چاپ و منتشر کند:

این قرآن به خط ریحان، به سال 685 هـ .ق در قطع رحلی و در ابعاد 5/24×5/34 سانتیمتر کتابت شده و دارای 601 صفحه است که هر صفحه 13 سطر دارد. ابعاد جداول آن 5/16×23 سانتیمتر است. صفحات دارای جدول زر، لاجورد و مشکی، سرلوح مذهّب مرصع و سرسوره‌ها شامل یک قاب مذهّب است که عنوان سوره و عدد آیات به خط کوفی، ثلث، رقاع و نسخ با قلم سفیدآب و تحریر مشکی آمده است. آیات دارای علائم جزء و پایان آیات دارای تزیینات مذهّب مرصع و علائم تخمیس و تعشیر (هر پنج آیه و هر ده آیه) و جزء شامل یک شمسه با ترنج مذهّب مرصع، دارای رقم «یاقوت المستعصمی فی جمادی الاولی من سنه خمس و ثمانین و ستمائه»، جلد مقوا، ابره از بیرون تیماج تریاکی دارای ترنج و کلاله و لچک، سرطبلدار، سجاف قرمز، اندرون دارای ترنج و کلاله و لچک و نقوش بازوبندی است.

 

کتابهای آمادۀ چاپ

1. نسخۀخطی سه مثنوی از خواجوی کرمانی (معروف به نسخۀ همای و همایون به خط میرعلی تبریزی )/ با مشارکت دانشگاه شهید با هنر کرمان

2. متن انگلیسی مجموعه مقالات جیرفت

3. اسطوره‌شناسی در هنر هند/ امیرحسین ذکرگو

4. پرنده در هنرهای بودایی و هندویی، نمادشناسی هنر هند(3)/ امیرحسین ذکرگو

5. تاریخ زشتی/ امبرتو اكو/ ترجمۀ هما بینا و کیانوش تقی‌زادۀ انصاری

6. جلوه‌هایی از هنر ایران در مجموعه‌های مجارستان (دورۀ قاجار)/ بلا كلنی، ایوان سانتو/ ترجمۀ طاهر رضازاده

7. مجموعه مقالات زییایی‌شناسی آكسفورد (جلد پنجم) / ترجمۀ فریبرز مجیدی

8. مداومت در اصول موسیقی ایران، گام‌ها و دستگاه‌ها/ مهدی بركشلی

9. انسان‌شناسی هنر/ روبرت لیتون/ ترجمۀ اصغر ایزدیجیران

10. كتابشناسی فلسفۀ هنر/ تقی اكبرزاده

11. فضا و زمان در معماری ژاپن/ كوین نت/ ترجمۀ اردشیر اشراقی

12. معرفی و بررسی فرشهای سبك مشهد/ حسین كمندلو

13. رسالۀ ابن‌زیله در موسیقی/ به كوشش سیدمحمدتقی حسینی

14. طرح خیال؛ منتخبی از آثار اولین دو سالانۀ پوستر جهان اسلام

 

 

لیست کتاب های در دست اقدام

ـ خوشنویسی جهان اسلام/ شیلا بلر / ترجمۀ ولی اللّه کاووسی

ـ خانۀ حیاط‌مركزی/ برایان ادواردز، ماگداسیبلی، محمد حكمی و پیتر لند/ ترجمۀ پریسا شاه‌محمدی

ـ دایرةالمعارففنون و شیوه‌های مجسمه‌سازی/ جان میلز/ ترجمۀ مرجان محمدی نژاد

ـ اعلام پایان هنر در دورۀ جدید/ نیّره طهوری

ـ مجموعه مقالات زییایی‌شناسی آكـسفورد (جلد ششم)/ترجمۀ بابك محقق

ـ آرای متفكران بزرگ قرن بیستم دربارۀ هنر/ بودریار در قابی دیگر/ كیم توفولتی/ ترجمۀ وحیداله موسوی

ـ آرای متفكران بزرگ قرن بیستم دربارۀ هنر/ كریستوا در قابی دیگر / استل برت / ترجمۀ سیدمحمدمهدی ساعتچی

ـ آرای متفكران بزرگ قرن بیستم دربارۀ هنر/ هایدگر در قابی دیگر / باربارا بولت / ترجمۀ مهدی شام‌روشن

ـ آرای متفكران بزرگ قرن بیستم دربارۀ هنر/ دریدا در قابی دیگر / اثر ملكم ریچاردز / ترجمۀ فرزاد جابرالانصار

ـ آرای متفكران بزرگ قرن بیستم دربارۀ هنر/ دلوز در قابی دیگر/ دیمین ساتن / ترجمۀ مجید پروانه‌پور

ـ پنج قرن قالیبافی در كرمان/ طاهر صباحی/ ترجمۀ اعظم نصیری

ـ تاریخ موسیقی جهان اسلام (مجموعه مقالات)/ جورج فارمر، نوی باور، اون رابت/ ترجمۀ امیرحسین پورجوادی

ـ كیوگن؛ نمایشهای شاد ژاپنی/ هینوكی شوتن/ ترجمۀ آناهیتا سحرخیز

ـ هنرپژوهی در مصورنگاری‌های شاهنامۀ فردوسی قوام‌الدین شیرازی/ محمدمهدی هراتی

ـ زییایی‌شناسی و فلسفه هنر/ دانیال جیوواناجی/ ترجمۀ محمود بهفروزی

ـ مطالعات رسانه‌ای/ فیلیپ راینر، استفان كروگر/ ترجمۀ حسن بلخاری

ـ كاخ هشت‌بهشت/ اینگبرد، لوشه ـ اشمایسر/ ترجمۀ شورا منزوی

ـ مقاصدالالحان/ عبدالقادر مراغی/ تصحیح نصرالله ناصحپور

ـ قرآنهای شیراز/ محمدمهدی هراتی

ـ آهنگسازی/ اسمیت بریندل/ ترجمۀ محمدسعید شریفیان

ـ تفسیر تصویرها: فرش ترکمن/ استاد نیازجان نیازی

ـ منبت و گیوۀ آباده/ دكتر جمشید صداقت‌كیش

ـ كاربافی در شهر تاریخی میبد/ ناهید خالواحمدی

ـ معماری صدر اسلام (قسمت اول جلد اول)/ كرسول

ـ دیدگاه‌های ژیل دلوز دربارۀ هنر/ ژان خلفا/ ترجمۀ سیدداود طبایی عقدایی

ـ چند رسانه‌ای: مقدمه‌ای انتقادی/ ریچارد وایز/ ترجمۀ مصطفی یارمحمودی

ـ فرهنگ‌نامۀ سینمای مستند جهان/ لن آیتكن

ـ هنر و معماری كامبوج/ هلن ابتیسون جسوپ/ ترجمۀ مجتبی عبدالله‌نژاد

ـ فلسفۀ سینما/ نوئل كرول/ ترجمۀ علی عامری

ـ حاكمان تركمان، استادان شیراز و مجموعه‌داران عثمانی / لاله الوچ/ ترجمۀ كریم میرزایی

ـ تنظیم آوازهای محلی برای گروه كر/ دكتر حمید عسگری

ـ دیباچه‌نگاری بر تصویر: نگارش تاریخ هنر در قرن دهم هجری/ دیوید راكسبورو

ـ سبک شناسی نثر مکتب شیراز/ احمد خاتمی

ـ دیباچۀ مرقعات و اسناد تاریخ نقاشان و خوشنویسان ایران قرن دهم هجری/ ویلر ثكستن/ ترجمۀ مهدی مقیسه

ـ ویراست جدید دانشنامۀ زییایی‌شناسی (ویراست جدید كتاب باحدود 30 مقالۀ جدید و تغییرات كلی در متن كتاب)

ـ ابریشم دوزی/ شهین پزشكی

ـ دستورالكاتب فی تعیین المراتب هندوشاه نخجوانی (جلددوم)/ محمد كاووسی

ـ چاپ سنگی و ویژگیهای تصویری آن در افغانستان/ شهروز مهاجر

ـ تجلی هنر عصر قاجار در سفرنامه های جهان‌گردان/ دكتر منوچهر دانشپژوه

ـ پیمایشی بر سقانفارهای مركزی مازندران/ مجید یوسف پاشا

ـ عناصر طراحی/ گیل گریت هانا/ ترجمۀ شعبانعلی قربانی

ـ راهنمای طراحی شهری/ بنرجی و سایدرس/ ترجمۀ مهنام نجفی و مریم قیومی‌بیدهندی

ـ فهرست گنجینۀ نسخ مصور فارسی در كتابخانۀ ملی قاهره به همراه تصاویر برخی از نسخ هبه/ بركات/ ترجمۀ مهدی مقیسه

ـ سه نسخۀ خطی مربوط به هنر قاجار/ به كوشش دكتر ملكزاده

ـ تذكرۀ مجمع‌الخواص/ صادقی بیك افشار/ به كوشش مهدی مقیسه

ـ هنر كتاب‌آرایی مانوی/ ژوژانا گولاچی/ ترجمۀ زهره هدایتی

ـ ایده‌های طراحی/ برت بیل فیلد/ ترجمۀ شادی عزیزی

ـ نمادشناسی جانوران در ورقه و گلشاه عیوقی/ عباس دانشوری/ ترجمۀ شادی شفیعی

ـ مجموعه مقالات شهر در جهان اسلام (دو جلدی)/ سرپرستی سلمی الخضراء جیوسی/ ترجمۀ اردشیر اشراقی

ـ هنر صدر اسلام ( 650 تا 110 م) (جلداول)/ اولگ گرابار/ در جستجوی مترجم

ـ هنر بصری اسلامی ( 110 تا 1800 م) (جلددوم) / اولگ گرابار/ در جستجوی مترجم

ـ نقاشی ایرانی: از مغولان تا قاجار/ رابرت هیلن براند/ در جستجوی مترجم

ـ نقاشی سلطنتی ایرانی: عهد قاجار/ لیلا دیبا و مریم اختیار/ در جستجوی مترجم

ـ سرامیك و سكه‌های لشكری بازار و بُست/ ژان ـ كلود گاردن/ ترجمۀ محمود بهفروزی

ـ هنر و معماری غزنویان/ ژان ـ كلود گاردن / ترجمۀ علی زمانی‌فرد

ـ سنگ‌بست؛ مجموعه‌ای تاریخی از دورۀ غزنوی/ احمد صالحی و نجمه موسی‌تبار